Damar Hastalıkları

Doğuştan Damar Anomalileri
(Damar Malformasyonları)

Damar malformasyonu nedir?
Damar malformasyonları doğumdan beri olan bir grup anormal atar yada toplardamar yumağı anlamına gelmektedir.

Damar malformasyonları yüksek akım bulunduran atardamar ve toplardamarları yada daha yavaş akım bulunduran toplardamar ve lenf damarlarını içerebilir. Damar malformasyonları vücudun her bölümünde ve organında bulunabilir. Malformasyonlar atardamar ile toplardamar arasında bir bağlantı yumağı, yada bu damarların herhangi birinde çok sayıda damarı içeren bir damar yumağı şeklinde olabilir.

Bu nedenle hem atardamar hemde toplardamarın birlikte oluşturduğu arteriyovenöz malformasyon (AVM), sadece toplardamarın oluşturduğu yaygın varis görünümlü venöz malformasyon, veya ince kılcal damar yumağı şeklinde kavernöz anjiom çeşitlerinde olabilir. Çoğu kez doğumda vardır. Bir bölümü çocuk okul yaşına ulaşmadan kaybolurken, bazıları yaş ilerledikçe daha belirgin hale gelebilir.

Nedenleri
Nedenleri bilinmez ama çoğu kez kalıtsal değildir.

Risk Faktörleri
Risk faktörleri bilinmemektedir Ancak hormonlarla ilgili ola bilir. Örneğin bluğ çağında, gebelikte ve doğum kontrol hapı kullanımda malformasyonların büyümesi hızlanmaktadır.

Belirtileri:
Belirtiler malformasyonun olduğu organ ve tipine bağlıdır. Bazen hiç bir belirti yada şikayet oluşturmazlar. Başlıca şikayetler şunlardır:

• Ağrı
• Kanama
• Olduğu organın fonksiyonları etkilenebilir. Örneğin beyinde olduğunda bayılma ve sara nöbeti benzeri belirtiler olabilir.
• Kozmetik rahatsızlık

Nasıl teşhis edilir?
Teşhis yöntemi bulunduğu yere bağlıdır. Başlıca teşhis yöntemleri şunlardır:
• Manyetik rezonans (MR): En iyi tanı yöntemi olup, malformasyonun kaynağıi diğer damarlarla olan ilişkileri ve boyutları belirlenebilir.
• Bilgisayarlı tomografi: Malformasyonun büyüklüğü hangi damardan kaynaklandığı belirlenebilir.
• Ultrason:Malformasyonun en başlangıç tanısını sağlar.
• Anjiografi:Kasıktan yerleştirilen bir kateter den boya verilmesi ile çekilen anjioda malformasyonun bağlantıları belirlenebilir.

Nasıl tedavi edilir?
Tedavi malformasyonun tipine ve bulunduğu organa göre değişir. Tedavi için genel kuralllar çok az olup, her vaka kendi başına değerlendirilerek en uygun tedavi seçeneği belirlenir. Şikayet oluşturmayan malformasyonlar sadece izlenir ve genelde tedavi gerektirmezler. Başlıca tedaviler şunlardır:

• Laser tedavisi: Özellikle doğumda olan lekeler cilde uygulanan laser ile ortadan kaldırılabilir.

• Skleroterapi: Özellikle toplardamarlardan kaynaklanan malformasyonların içine bir ilaç enjekte edilerek malformasyon ortadan kaldırılabilir.

• Embolizasyon: Atardamarlar yada toplardamarlardan kaynaklanan malformasyonların içine damar içine yerleştirilen bir kateter ile kimyasal bir madde yada ince cisimler (kıvrıntılı tel) verilerek malformasyon ortadan kaldırılabilir.

• Ameliyat:Yağ dokusunda veya bazen kas içinde yerleşik sınırları belirgin ve şikayete neden olan malformasyon ameliyatla damarları bağlanarak çıkartılabilir.

Sık sorulan sorular