Damar Hastalıkları

Böbrek Damarlarının Hastalığı (Renovasküler)

Özet:
Böbrek damarlarında darlık yada tıkanıklık nedeni ile yüksek kan basıncı ve böbrek işlevinde bozulma ile karakterize olan durum tutan hastalık renovasküler hastalık olarak isimlendirilmektedir. En sık neden ateroskleroz ve fibromüsküler displazidir. Eğer hipertansiyon ve böbrek yetmezliğine neden olan % 50 den fazla damarda daralma varsa böbrek damarlarındaki darlık düzeltilmelidir . Bu amaçla en yaygın kullanılan yöntem balon anjioplastisi ve stentlemedir. Bu tedavi uygun değilse yada hasta örneğin abdominal aorta anevrizması nedeni ile ameliyat ediliyor ise böbrek damarlarındaki darlık endarterektomi (darlığın damar içinden sıyrılarak çıkarılması) yöntemi ile çıkarılabilir veya bypass ameliyatı yapılabilir.

Daha fazla bilgi:
Böbrek damarlarını tutan hastalık renovasküler hastalık olarak isimlendirilmektedir.

Genellikle böbrek atardamarında daralma yada tıkanıklık nedeni ile böbreğin işlevlerinin bozulması ve yüksek kan basıncı ile seyreden bir hastalıktır.

Belirtiler:
Renovasküler hastalık sinsi seyreder ve başlangıçta belirti vermez. Bazen böbrek atardamarının ani olarak tıkanması sonucunda karında, belde ağrı, idrarda kan, ateş, bulantı, kusma ve hipertansiyon olabilir. Ancak genelde hipertansiyon dışında çoğu kez pek bir belirti olmaz.

Hastalığın varlığına işaret eden en önemli belirtiler şiddetli ve tedaviye dirençli hipertansiyon, sebebi açıklanamayan ve özellikle ACE inhibitörü olarak isimlendirilen tansiyon düşürücü ilaçlar alındığında beliren böbrek yetmezliği yada üre yüksekliği, ultrasonografi yada tomografide böbreklerden birinin daha küçük olması, bel bölgesinde hissedilen üfürüm sesi ve bir neden olmadan ortaya çıkan akciğer ödemi ve kalp yetmezliğidir. Bu belirtiler yanında hipertansiyonun 30 yaşından önce veya 55 yaşından sonra ortay çıkması, sigara kullanım öyküsü ve başka damarlarda da damar hastalığı (ateroskleroz) olması da renovasküler yada böbrek damar hastalığına işaret edebilir.

Nedenleri:
Çoğu kez renovasküler hastalık damar sertliği yani ateroskleroza bağlıdır. Bununla beraber diğer nedenler arasında böbrek atardamarının hastalıkları (fibromüksüler diplazi, anevrizmalar, vaskülit), kazalar ve yaralanmalar, böbrek tümörleri, sayılabilir.

Renovasküler hastalık bazı durumlarda daha sık görülür. Örneğin yaşlı erkekler, sigara kullananlar, şişmanlar, yüksek kolesterol düzeyi olanlarda daha sık rastlanmaktadır.

Tanı:
Renovasküler hastalık tanısı koyabilmek için kan ve idrar testleri, Doppler ultrason, Bigisayarlı tomografi, Manyetik rezonans, renal anjiografi ve sintigrafi gerekli olabilir.

Tedavi:
Böbrek damar hastalığının tedavisinden amaç böbrek fonksiyonunu korumak ve düzeltmek, hipertansiyonu tedavi etmek ve bu yüksek tansiyonun başka organlar üzerine olan olumsuz etkileri gidermektir. Tedavide ilaçlarla pıhtı oluşumunun engellenmesi, kan basıncının düşürülmesi temel tedavi seçenekleridir. Eğer hipertansiyon ve böbrek yetmezliğine neden olan % 60 den fazla damarda daralma varsa böbrek damarlarındaki darlık düzeltilmelidir . Böbrek atardamarındaki darlığı tedavi etmek için ise en yaygın kullanılan yöntem balon anjioplasti ve stent tedavisidir.

Bu tedavi uygun değilse yada hasta örneğin abdominal aorta anevrizması nedeni ile ameliyat ediliyor ise böbrek damarlarındaki darlık endarterektomi (darlığın damar içinden sıyrılarak çıkarılması) yöntemi ile çıkarılabilir veya bypass ameliyatı yapılabilir.

Yaşam şekli: Böbrek damar hastalığının ilerlemesini yavaşlatmak yada durdurmak için hayat tarzı ve alışkanlıklarda bazıı değişikliklerin yapılması yararlı olmaktadır. Bu amaçla sigaranın kesilmesi, sigarasız ortamda bulunulması, kilo kaybı, egzersiz ve düşük yağ içeren diyet uygulaması yararlıdır.

Sık sorulan sorular