| Damar hastalığı sadece bacaklarda mı oluşur?
Bacaklardaki damar hastalığı aslında tüm vucut damarlarında olan hastalığın sadece
bir bölümüdür. En sık ve önemli neden olan ateroskleroz hemen bütün atardamarları
tutar. Bazen hastalarda sadece bacaklarındaki damar hastalığına bağlı şikayetler
nedeni ile doktora giderler. Eğer inceleme yapılırsa bu hastaların bile yarısından
çoğunda kalp ve beyin damarlarında değişik düzeylerde ateroskleroz bulunur. Diğer
bir grup hastada ise kendilerini doktora getiren kalp, beyin, böbrek damarlarının
hastalıklarına ek olarak bacak damarlarında hastalık saptanır. Bacaklardaki
damar hastalığının belirtileri nelerdir?
En yaygın belirti kladikasyo
yani yol yürümekle bacaklara gelip, dinlenmekle geçen ağrıdır. Bazen bacaklarda
soğukluk, uyuşma, güçsüzlük olabilir. Çoğu zaman hastalar bu ağrılara alışır ve
doktora gitmezler. Zamanla kan akımı artık istirahatta iken bile bacaklara yeterli
miktarda gitmediğinde, artık ağrı istirahatta iken bile gelir. Çoğu kez başlangıç
geceleri olur. Kişi gece uyurken ayağına ağrı gelmesi sonucunda uyanır, kalkıp
dolaşınca ağrısı biraz geçer ve tekrar uyur. Bu bir sure sonra ağrı kalıcı hale
gelip, artık gündüzleri de devam etmeye başlar. Daha ileri aşamalarda ise ayaklarda
ve özellikle ayak parmaklarında ağrılı yaralar ve gangren gelişebilir. Damar
hastalığının önemi nedir?
Bacaklardaki damar hastalığı yürüme ağrısı nedeni
ile yürüme mesafesinde kısıtlama, ağrı ve yaralar nedeni ile ızdıraba neden olmanın
yanı sıra ilerleyip gangrene dönüşüp sonuçta bacağın kesilmesine yol açabilir.
Öte yandan aterosklerozun ilerlemesi ile bacak damarlarında olan durumun benzeri
daha hayati olan damarlarda örneğin kalp damarları, beyine giden damarlarda oluşabilir. 
Doktor
bacaklarımda damar hastalığını nasıl teşhis eder?
Doktor öncelikle sizi
ve şikayetlerinizi dinleyerek damar hastalığı yönünden ip uçlarını elde eder.
Daha sonra sizi etraflıca muayene eder. Bu muayenede ayaklarınızda iyileşmeyen
yara, renk değişikliği, kıllarda dökülme, ağrılı yaralar olup olmadığına bakıp,
ayak ve bacaklarınızda nabız muayenesi yapar. Bundan sonra ayak bileğinize bir
manşon yerleştirip bir Doppler cihazı ile ayak basıncınızı ve kol basıncınızı
ölçüp, bunları birbirine oranlayarak ayak bileği kol basınç indeksini (ABI)
ölçer. Bu indeksin 0.9 un altında olması damar hastalığı teşhisini koyduracak
en basit yöntemdir. Daha sonra hastalığın yeri, derecesi belirlemek ve tedaviyi
planlamak için renkli Doppler ultrasonografi, BT anjiografi,
MR anjiografi veya anjiografi isteyebilir. Öte yandan damar sertliği
yani ateroskleroza neden olan durumları belirleyebilmek için kan basıncı ölçümü,
kolesterol ve kanda yağ düzeyini, kan şekerini ölçmek için bazı kan testleri ister.
Ayrıca aterosklerozun diğer organları ne kadar etkilediğini belirlemek için doktor
sizden kalp, beyin ve böbreklere yönelik başka tetkikler yaptırmanızı isteyebilir.
Bacaklardaki damar hastalığında
başlıca tedavi yöntemleri nelerdir?
· Yaşam tarzında yapılacak bazı
değişiklikler: Örneğin sigaranın bırakılması, yürüyüş, ayak bakımı ve hastalık
için risk oluşturan yüksek kolesterol, yüksek tansiyon, şeker hastalığı ve şişmanlığın
tedavisi
· İlaç tedavisi,
· Anjioplasti ve stent
· Cerrahi
tedavi Bacaklarımda damar hastalığını engellemek için ne yapabilirim?
Doktorunuzun size uygulayacağı tedavilere ek olarak sizin yapabilecekleriniz damar
hastalığı gelişimini engelleyebilir.
· Sigarayı bırakın
· Hareketli
olun. Yani yürüyün, koşun, jimlastik yapın, v.b.
· Sağlıklı beslenin. ( Daha
çok meyve sebze, omega-3 yağ asiti içeren gıdalar, daha az yağ,)
· Düzenli
olarak doktora gidin, check-up yaptırın,
· Doktor size bir tedavi önerirse
uygulayın
· Damar hastalıkları ve ateroskleroz hakkında bilgi sahibi olun Damar
tıkanıklığında alternatif tedavi yöntemleri nelerdir?
Ginkgo ürünleri
kanı sulandırıcı yada inceltici etkisi ile kladikasyo hastalarında yürüme mesafesini
artırdığına dair bazı araştırmalar bildirilmiştir. Ancak Ginkgo fazla alınırsa
yada kanı incelten aspirin gibi diğer ilaçlarla beraber alınırsa kanama yapabilir.
Bu nedenle kendi başınıza bir tedaviye başlamadan önce doktorunuza danışın Bir
yıl önce sağ bacağımda 300 m yürümekle gelen ağrı nedeniyle ameliyat oldum. Bir
süre rahat idim, ancak şimdi eskisinden de daha kötüyüm. Doktorlar damarımın tekrar
tıkandığını söylüyorlar. Niye böyle oldu?
Aslında yürüme ağrısı nedeni
ile geçirdiğiniz ameliyat çok gerekli bir girişim değildi. Yürürken gelen ağrı
sanıldığının tersine bacaklarınız için çok kötü bir durum olmayıp, bacağınızın
kesilme olasılığı %1-2 dir. Bu nedenle ameliyatsız tedavi en iyi seçenektir. Ameliyat
olduğunuzda yapılan işlemin çoğu kez bir ömrü vardır ve günün birinde tıkanır.
Ancak çoğu kez tıkanıklık oluştuğunda ameliyat öncesine göre durum daha kötü olur.
Bu nedenle yürüme ağrısı için genelde ameliyat yapılmaması önerilmektedir. Yürürken
gelen bacak ağrım var ve doktorlarım stent takılması gerektiğini söylüyorlar.
Stent taktırtmalımıyım?
Yürürken gelen ağrı için mutlak ameliyat yada
stent gerekmez. Girişimsiz tedavilerle rahatlıkla idare edebilirsiniz. Ancak ameliyatın
tersine, anjioplasti yada stent daha az rahatsızlık vererek, yürüme ağrınızın
tedavisini sağlar. Bu nedenle anjioplasti yada stent uygulanabilir. Şeker
hastasıyım ve bir süredir yürürken baldırıma ağrı gelen bacaktaki başparmağımda
şimdi ağrılı bir gangren var. Doktorlar damar ameliyatı yada oksijen tedavisi
yaptırtmam gerektiği söyleniyor. Ne yapmalıyım?
Şikayetlerinize göre sizde
damar hastalığı var ve bu hastalık parmağınızdaki gangren nedeni ile çok büyük
olasılıkla damar ameliyatı gerekiyor. Hiperbarik oksijen tedavisi sizin durumunuzdaki
hastalara -sağlam bilimsel kanıtlara dayanmadan- sıklıkla uygulanan ve suistimal
edilmiş bir tedavi şeklidir. Özellikle dokudan oksijen basıncı ölçülerek seçilmiş
bazı hastalarda hiperbarik oksijen tedavisi etkili olabilmektedir. Ancak ülkemizde
böyle bir ayrım yapılmadan her hastaya hiperbarik oksijen tedavisi uygulanmaktadır.
Sizin durumunuzdaki hastalarda hiperbarik oksijen tedavisi için tek gerekçe ameliyat
yapılamayacak kadar kötü durumda olmanızdır. Bunun dışında ayağınıza giden kan
akımını artıracak olan anjioplasti/stent yada damar ameliyatı yapılması en gerçekçi
tedavidir. Sayfa başına dön Daha
ayrıntılı bilgiye 
yada (312) 508 2857 den Dr. Cüneyt Köksoy ile iletişime geçerek ulaşabilirsiniz. | 
