Sıkça Sorulan Sorular
Sıkça sorular sorular sayfasına geri git <<

VARİSTE CERRAHİ TEDAVİ

Varis tedavisinde her yöntem her hasta için uygun mudur?
Çoğu durumda yöntemlerin büyük bir kısmı her hasta için uygundur. Ama bazen her hangi bir yöntem bir hasta için en uygun tedavi seçeneği olabilir. Bu nedenle ven hastalıkları konusunda uzmanlaşmış bir cerrahın görüşünün alınması ve hastanın isteklerinin tartışılması daha uygundur.

Varis ameliyatı nedir?
Varis ameliyatı varisleri ve varislerin en öenmli nedeni olan safen toplardamarının çıkartılması için yapılan bir cerrahi işlemdir.

Varis ameliyatı hangi anestezi ile yapılır?
Varis ameliyatı için genel anestezi (narkoz), belden iğne yapılarak sadece bacakların uyuşturulduğu spinal yada epidural anestezi ile yapılır.

Varis ameliyatı nasıl yapılır?
Kasıktan, ayak bileği hizasından ve bazen diz hizasından yapılan birkaç santimetrelik kesilerden safen toplardamarı bulunur. Damarın uçları bağlanıp kesildikten sonra içine ilerletilen özel tel damarın diğer ucuna gelince bir somun yerleştirilip damara bağlanır. Daha sonra tel çekildiğinde damar kendi içine kıvrılarak telle birlikte çıkarılmış olur. Bundan sonra kesiler dikilir. Bunun yanısıra çıkarılan damardan başka varisler var ise varislerin üzerine yapılan milimetrik kesilerden ilerletilen özel kancalar ile varisli damarlarda çıkarılır. Bu kesilerin ise dikilmesi çoğu kez gerekmez ve cerrahi bantlarla kapatılır. Ameliyattan sonra bacak elastik bandajlarla sarılır.

Varis ameliyatından sonra ne olur?
Hasta yatağında bacaklarını kalp seviyesinin üzerine kaldırarak yatar. İlk gün ayağa kalkmaması önerilir. Özel bir sorun olmadığı taktirde hasta ertesi gün yada daha ertesi gün taburcu edilir. Hastanın ameliyattan bir hafta sonra tekrar kontrolü yapılır ve 4-6 hafta varis çorabı kullanması önerilir.

Baldırımdaki varisler yetmezlikli safen toplardamarın ameliyatı ile aynı zamanda mı çıkarılmalıdır?
Bu konuda bilimsel olarak kanıtlanmış bir cevap yoktur. Diğer bir ifade ile safen damarının tedavisi (ameliyat, laser, RF veya skeleroterapisi) esnasında veya sonra bir başka seansta tedavi edilebilir. Ancak bütün işlemlerin aynı seansta gerçekleştirilmesi ciddi bir sorun oluşturmadan, bütün sorunların bir seferde çözümlenmesini sağlar. Bununla beraber safen toplardamarının tedavi edildiği durumlarda varislerin büyük bir bölümü 6 ay içinde kendiliğinden kaybolur.

Safen damarı çıkarılmadan yetmezlik tedavi edilebilir mi?
Az bir hasta grubunda mümkündür. Kapak yetmezliği damarın genişlemesi sonucu oluştuğunda kapakların hizasından damarın dışarıdan bazı desteklerle daraltılarak, kapakların normal çalışmasının sağlanması venöz yetmezliği ve varisleri engelleyebilmektedir. Bu işlem için doğumdan önce, çok fazla varisin olmadığı, toplar

Hangi anestezi varis tedavisinde daha iyidir?
Lokal anestezi yöntemleri (işlem yada ameliyat yapılan bölgenin ilaç enjeksiyonları ile uyuşturulması) ile günlük yaşama dönüş süresi çok daha kısadır.

Yıllardır büyük varislerim var ve beni görüntü dışında hiç rahatsız etmiyor. Açıkcası görüntüde artık umurumda değil. Tedavi olmam gerekir mi?
Erkeklerde damarları zayıflatan progesteron hormonu olmadığı için varisler genelde daha az şikayet yapar. Ancak erkek yada kadın %20-30 oranında büyük varisler ilerleyip venöz ülser adı verilen yara oluşumuna ve bazen flebit yani varisin pıhtılaşıp iltihaplanmasına neden olabilirler. Diğer bir ifade ile şikayet yapmayan varisler %70-80 ciddi bir sorun oluşturmaz. Hastanın kozmetik isteklerine göre tedavi gerekir yada gerekmez.

Varis ameliyatı sonrası uyluğumun iç yüzünde oluşan morartılar geçer mi?
Varis ameliyatından hemen sonra oluşan morluklar geçicidir. Ancak oluşan morluklar yeni varis yada damar toplantıları şeklinde ise, bu çıkarılan damar yerine kan akımının yeni bir yol bulması ile ilgilidir ve skleroterapi yapılmalıdır.

Varis ameliyatı sonrası dizden bileğime kadar bacağımın iç yüzünde uyuşuk oluştu. Geçer mi?
Bu durum varis ameliyatlarından sonra %15-20 görülebilen bir sorundur. Ameliyat sırasında toplardamara eşlik eden bir duyu sinirinin zedelenmesi sonucu bacağın ve ayağın iç yüzünde uyuşukluk oluşur. Genelde bu uyuşukluk aylar içinde geçer. Ama çok az bir grup hastada geçmez. Tıbbi açıdan bir sorun oluşturmamakla beraber, rahatsızlık veren bir histir.

Yaklaşık 10 yıl önce varis ameliyatı oldum ama şimdi bütün varislerim tekrar oluştu. Ne yapmalıyım?
Bu durumda bilinmesi gereken ne ameliyatın yapıldığı ve bağlanması yada çıkarılması gereken damarlara ne ölçüde bu işlemlerin yapıldığıdır. Bu nedenle detaylı bir renkli Doppler ultrasonografi incelemesi yapılması gereklidir. Eğer yeterince yukardan bağlanmamış ama çıkarılmış bir yetmezlikli safen damarı belirlenirse, o damar gerektiği yerden bağlanır ve varisleri çıkarılır. Eğer safen damarı bağlanmış, ancak çıkarılmamış ise tekrar bir ameliyat ile çıkarılır veya laser yada radyofrekans ile damar kapatılır. Tekrar varis ameliyatı risklidir ve deneyimli bir cerrah tarafından yapılmalıdır.

Yıllardır varislerim ve bu varisler üzerinde oluşmuş tekrarlayan flebitlerim var. Bir şeyler yapmam gerekir mi?
Bu varislerin yan etkilerinden biri olan flebit, varisli damar içinde pıhtı ve bir çeşit iltihap oluşmasıdır. Haftalar ve aylar sürebilen öte yandan tekrarlayabilen ve ağrı, rahatsızlık oluşturan bir durumdur. İdealde ilaç tedavisi ile pıhtı biraz rahatlatıldıktan sonra varis ameliyatı yapılmalıdır.

Gebelikte varis ameliyatı yapılabilir mi?
Gebelik süresince çok özel durumlar dışında varisin ameliyat yada benzeri yöntemler ile tedavisi yapılmamalıdır.

Varis tedavisinden sonra ne gibi düzelme yada yarar hissedebilirim?
Görünüm, ağrı, şişme, bacaklardaki ağrılık hissi düzelir. Hastalığın ilerlemesi engellendiği için, gelecekte oluşabilecek çok daha fazla sorun engellenir.

Bacağımın iç yüzünde uzun süredir kapanmayan yara ve varislerim var. Ameliyat bana fayda sağlar mı?
Tarif ettiğiniz durum venöz yetmezliğin en ileri aşaması olan venöz ülserdir. Eğer bu ülser bacağınızdaki safen toplardamarının yetmezliğinden kaynaklanıyor ise ameliyat hem yaranın kapanmasını sağlar hemde yaranın tekra oluşmasını engeller. Yapılacak olan renkli Doppler ultrasonografi incelemesi bunu belirleyebilir.

Varis tedavisinde yeni yöntemler ne kadar güvenilirdir?
Varis tedavisinde en klasik yöntem ameliyat olup, onyıllardır uygulanmaktadır. Buna karşın popüler olmalarına rağmen laser ve radyofrekansın klinik rutin kullanımının 5-7 yıllık bir geçmişi vardır. Tıpta bu süre bir yöntemin tam olarak etkinliği ve güvenilirliğini kanıtlaması için yeterli değildir.

Safen toplardamarı çıkarıldıktan sonra kan kalbime nasıl döner?
Varisli ve venöz yetmezlikli damarlar içindeki geri akım gerçekte normal dolaşıma engel olur. Bu damarlar çıkarıldığında derindeki damarlar ve deri altındaki diğer damarlar aracılığı ile daha rahat bir şekilde kan kalbe doğru ilerler. Bu damarlar çıkarıldığı ve geri akım ortadan kalktığı için, dolaşım düzelir ve bacaktaki şikayetler ortadan kalkar.

Varis ameliyatından sonra sürekli varis çorabı giymem gerekir mi?
Varis ameliyatını takiben birkaç ay varis çorabı kullanmanız yararlı olur. Ancak ayak bileği çevresinde 1 mm lik koyu mavi varisler (retiküler) varisler oluşmuş ise bu durumda varis çorabına çok daha uzun süre ve belki de hayat boyu devam edilmelidir. Bu durum aslında tedavi için geç kalındığının bir belirtisidir. Çoğu kez safen damarındaki yetmezliğin çok daha ileri boyutta ulaşmış olduğu için, tek başına ameliyat sorunu tam olarak ortadan kaldırmaya yetmeyeceği için varis çorabına ihtiyaç vardır.

Varis tedavisinden sonra tekrar varis oluşur mu? Engellemek için neler yapılır?
Evet varis tedavisinden sonra tekrar varis oluşabilir ve bunun olasılığı %25-30 dur. Ancak nüks varis demek ameliyattan sonra her hangi bir varisin ortaya çıkması demektir ve bu hastanın tekrar en baştaki şikayetlerinin aynen geri dönmesi demek değildir. Tedavi sonrası nüks olasılığı tedavi olmamak için bir mazeret olarak kabul edilmemelidir. Varis tedavisi sonrası nüksün bir kaç nedeni vardır. Bunlardan ilki tüm nükslerin % 50-70 ini oluşturan baştan yanlış yada yetersiz tedaviye bağlı nükslerdir. Bu durum ya hastalıklı damarları tam olarak belirleyememekten (taktik hata) yada belirlenmiş olan damarları ameliyatta tam olarak çıkartmamaktan (teknik hata) kaynaklanır. Bu nedenle ameliyat yada tedavinin doğru planlanıp gerçekleştirilmesi nüksü engellemede ve hastanın şikayetlerini ortadan kaldırmada çok büyük bir öneme sahiptir. Nükslerin %20-25 ini oluşturan ikinci neden ise ameliyattan sonra normal damarların varisli damarlara dönüşmesidir. Üçüncü neden (%5-25) ise özellikle kasıkta ameliyat yapılan alanda normalde olamayan yeni varisli damarların oluşmasıdır. Nüks oluşumu teknoloji, bilgi ve deneyimi birlikte kullanarak en aza indirgenebilir. Buradaki temel nokta hastanın ameliyatının doğru planlanıp, doğru ve tam ameliyat yada işlemin gerçekleştirilmesi ve tedaviden sonra aralıklarla Doppler ultrasonografi yaparak takipte tutulmasıdır. Bunun yanı sıra kılcal damar varislerinin skleroterapi sonrası tekrar oluşumu söz konusudur. Genelde başarılı skleroterapi sonrası aynı alanda varis olmaz ama başka alanlarda yeni kılcal damar varisleri gelişebilir. Tedaviler sonrası varisin tekrar oluşumunu engellemede hastaların eğer verilmiş ise varis çoraplarını olabildiğince uzun süre kullanmaları ve aşağıda varis oluşumunun nasıl engelleneceği konusundaki tavsiyelere uymaları yararlıdır.

Laser ve RF çağında ameliyat artık demode bir tedavi midir?
Hayır. Ameliyat yani yetmezlikli safen toplardamarının kasıktan bağlanıp, çıkarılması işlemi en klasik yöntemdir. Sadece diğer yöntemler kesi yapılmadan hastaya daha az rahatsızlık vermek için geliştirilmişlerdir. Ameliyattan sonraki ilk aylar laser yada radyofrekansa göre biraz daha sıkıntılı geçebilmektedir. Ancak sonraki aylarda ameliyata bağlı kesi izleri hariç, tedavi yöntemleri arasında belirgin bir farklılık yoktur.

Varis tedavisini planlarken doppler ultrasonun nasıl bir önemi vardır?
Varisin tanı ve tedavisini planlamada kullanılan en iyi yöntem renkli Doppler ultrasonografidir. Bu teknik hem damarları, hem de damar içindeki kanın akım yönünü ve hızını gösterebilen çok kolay ancak deneyim ve bilgi gerektiren bir tanı yöntemidir. Genelde damar içinde ters yönde yani ayaklara doğru akım(reflü=kaçak) yada tıkanıklık belirlenir. Varis için renkli Doppler ultrasonografi hasta ayakta iken, bütün damarlar detaylı bir şekilde değerlendirilmeli varisin olası kaynakları ne olarak belirlenmeli ve işaretlenmelidir. Renkli Doppler ultrasonografideki yanılgılar yada eksiklikler yapılan tedavilerdeki başarısızlıkların en önemli etkenleri arasındadır. Bunun yanı sıra ultrasonun yapıp anatomiyi tanımlayan doktor ile, ameliyat yapan cerrah iki ayrı kişi olduğunda aynı çocukların "kulaktan kulağa" oyununda olduğu gibi hata yada başarısızlık ihtimali artmaktadır. Bunun nedeni Doppler ultrasonografinin yorum gerektiren bir inceleme olması, ve ne kadar çok görüntü basılırsa basılsın yada ne kadar detaylı rapor yazılırsa yazılsın her bakanın aynı şeyi gördüğü ve söylediği bilgisayarlı tomografi görüntüsü gibi bir sonuç elde edilememesidir. Buna karşın varisli hastanın tedavisinin planlandığı doppler ultrasonografi ile ameliyatı yapan aynı kişi yada birim olduğunda, her türlü başarısızlık olasılığı en aza indirgenebilmektedir. Bu hem tedavinin planlanması hemde tedavi sonrası takipler içinde geçerlidir.

Varis olmaması için neler yapmalıyız ? Dikkat etmemiz gerekenler nelerdir?
Varis oluşumu ve ilerlemesi bazı uygulamalarla azaltılabilir ya da engellenebilir. Bu uygulamalar ayrıca varisli hastaların tedavi sonrası tekrar oluşumunu engellemek içinde geçerlidir. Bunlar yürüyüş, koşu, bisiklet, yüzme gibi düzenli egzersiz, uzun süre ayakta sabit durmaktan ya da oturmaktan kaçınmak, ayakta iken ağırlığın bacaktan bacağa aktarılması ve ara sıra parmak uçlarında kalkıp inmek, kısa süreli yürüyüşler yapmak, uzun süre ayakta durduktan sonra dizler hafif bükük şekilde bacakların yukarı kaldırılarak yatmak, yatağın ayak ucunu örneğin ayaklarının altına tahta blok koyarak yükseltmek, otururken örneğin küçük bir taburenin üzerine konularak bacakların kaldırılması, uzun sure oturulması gereken durumlarda ara sıra kısa yürüyüşler yapmak, evde örneğin kanepeye uzanarak dinlenme alışkanlığı kazanmaktır. Ayrıca otururken bacak bacak üstüne atmamak, kaplıca, sauna gibi sıcak ortamlarda bulunmamak, sıkı kıyafetler giymemek, yüksek topuklu ayakkabılar yerine ortopedik ayakkabılar kullanmak, kilo vermek, kabız kalmamak, yüksek lifli az tuzlu gıdalar tüketmek faydalıdır. Varisli damarların üzerine yapılmamak şartıyla ayaklardan bacağın üst bölümlerine doğru yapılan masaj ve hidroterapi örneğin bacakları 3 dakika sıcak suya batırıp, sonra 30 saniye soğuk suya koymak bacakların damar sağlığı açısından yararlı olabilir. Beslenme olarak taze sebze tüketimi, özellikle mavi kırmızı renkli taneli meyve ve meyve suyu tüketimi, gıdalarla günde en az 30 gram lif alımı, gıdalarla yada ayrıca A, C ve E vitamini ve çinko alımı varis oluşumunu engellemede faydalı olacaktır. Tüm bunların yanı sıra örneğin ayakta durmayı gerektiren meslekler, ailede varis öyküsü yada yeni başlamış varisler gibi varis gelişimi için riskli durumlar varlığında en azından diz altı düzeyine kadar uzanan düşük basınçlı korucu varis çoraplarının kullanılması da gerek bireylerin şikayetlerini azaltmada gerekse varis oluşumunu engellemede oldukça etkilidir.

Hamileler varisten nasıl korunabilir?
Varislere gebeliği takiben daha sık rastlanmaktadır. Gebelikte vücutta artan sıvı hacmi, karındaki ceninin baskısı, hormonların dokuları gevşetici etkisi varis oluşumuna katkıda bulunmaktadır. Ancak başka varis yapan nedenler olmadıkça, normal bayanlarda gebelik varis oluşturmaz. Önceden varisi olan bayanlarda özellikle gebeliğin sonlarına doğru daha belirgin varis ve toplardamar yetmezliği gelişmektedir. Ancak doğumdan sonra bu olumsuzluklar gebelik öncesi seviyeye genelde geri dönmektedir. Diğer bir ifade ile varisli bayanlarda doğumdan sonra varislerle ilgili şikayetleri önemli oranda gerileyecektir. Önceden varisleri olan bayanlar gebe kaldıklarında yada gebelik esnasında bacakları şişen yada varisler oluşan bayanların varis çorabı kullanmaları, bacakları yukarıya kaldırarak dinlenmeleri önerilir. Gebeliğin ileri evrelerinde ise bacakların çok şiş olduğu durumlarda yan yatarak dinlenmeleri oldukça yararlıdır.

Kimler varis çorabı kullanmalı?
Eğer bir hastada varislerle beraber bacakta hafif şişlik var ve hasta tedavi olmak istemiyor ise yapabileceği en iyi şey varis çorabı kullanmasıdır. Varis çorabı hastanın şikayetlerini hafifletir ve varisin ilerlemesini biraz yavaşlatabilir. Özellikle ayak bileklerinde çok sayıda küçük kıvrıntılı mavi mor leke yada ince varisi bulunduran kişiler diğer varisleri nedeni ile ameliyat olduklarında bile tam rahatlama için varis çorabını uzun süre kullanmaları gerekebilir. Bunların dışında varis gelişme ihtimali olan yada uzun süre ayakta durmayı gerektiren meslekleri olan kişilerin korucuyu varis çorabı kullanmaları şikayetlerin önemli ölçüde hafiflemesi yanında varis oluşumunu engelleyebilecektir. Ancak bacakta atardamar nabzı alınmayan yada atardamar hastası olan kişiler varis çorabı kullanmamalıdırlar.

Sayfa başına dön

Daha ayrıntılı bilgiye yada (312) 508 2857 den Dr. Cüneyt Köksoy ile iletişime geçerek ulaşabilirsiniz.