Tedavi Yöntemleri

Anjioplasti ve stentleme

Aterosklerotik plak damarın içine doğru büyüyerek damar içinde kan akımına engel olur ve böylece yeterli miktarda kan dokulara ulaşamaz. Balon anjioplasti sırasında röntgen altında damarın içine yerleştirilen ince bir balon şişirilerek dar olan bölgede damarın genişlemesi ve böylece dokulara daha fazla kan akımının gitmesi sağlanır.

Stentler ise silindir şeklinde metal bir materyalden dokunmuş ağ şeklinde yapılar olup, çoğu kez bir balon üzerinden dar olan damarın içine yerleştirilerek damarın açık kalmasına yardımcı olurlar.

Stenler ya balon anjioplasti sonrası yada balon anjioplasti ile berber yerleştirilirler. Anjiplasti ve stent çoğu kez damarda darlık varken uygulanmaktadır. Bununla beraber çok kısa tıkanıklıklarda da uygulanabilir.

Ne zaman anjioplasti/stent gereklidir?
Ateroskleroz bir çok damarı etkileyebilmektedir. Aterosklerozun etkilediği ve anjioplasti yapılabilen başlıca damarlar şunlardır:

• Koroner arterler (kalbi besleyen damarlar)
• Karotis (Şahdamar)
• Aortoiliak atar damarlar (Karın içinde vücudun en büyük damarı olan aortadan her iki bacağa gitmek üzere ayrılan dallar)
• Bacak damarları
• Kol damarları
• İç organların damarları
• Böbrek damarları
• Toplar damarlar

Anjioplasti öncesi yapılanlar:
Anjioplasti öncesinde dubleks ultrasonografi yapılarak damar hastalığının yeri ve şiddeti belirlenir. Daha sonra anjiografi ile tam olarak yapılması gereken işlem tanımlanır.

Anjioplasti işlemi:
Anjioplasti çoğu kez kasıktaki femoral atar damar veya koladaki brakial atar damardan yapılır. Anjiplasti öncesinde deri antiseptikli solüsyonlarla temizlendikten sonra girişimin planlandığı damar üzerine ağrıyı ortadan kaldırmak için lokal anestezi enjekte edilir. Önce bir iğne atar damara batırılıp bu iğne içinden kılavuz bir tel damar içine yerleştirilir.Bu kılavuz tel üzerinden daha sonraki kateterlerin içinden ilerletileceği kalın bir kateter atar damar içine yerleştirilir. Bu kateter bundan sonraki işlemler için bir kapı görevi görecektir. Daha sonra çok daha uzun bir klavuz tel damar içine ilerletilip, onunda üzerinden angiografi kateteri röntgen cihazı altında yerleştirilir. İşlemi yapan kişi çeşitli hareketlerle kateter ve telleri röntgen cihazı altında görerek istediği yere yönlendirebilir. Darlık yada tıkanıklık olan alan belirlendiğinde kılavuz tel üzerinden uygun bir balon yada stenti taşıyan kateter o bölgeye ilerletilip özel bir enjektör ile balon şişirilerek darlık genişletilir.

Darlık yeterince genişletilememiş yada düzensiz bir yüzey oluşmuş ise stent yerleştirilmesi gerekebilir. Stent bir çeşit tünellerdeki duvarların çökmesini engelleyen iskeleler gibidir. Stentler yerleştirildiği yerde bırakılır ve çekilmezler. İşlem tamamlandığında bütün kateterler çekilerek derideki alana bir süre kanamayı engellemek için baskı uygulanır. Anjioplasti ortalama 45-60 dk sürer.

İşlem sonrası:
İşlem sonrası 6-24 saat yatak istirahatı gereklidir.
İşlem sonrası olası yan etkiler için hastanın dikkatli bir şekilde takibi gereklidir. Genellikle işlem sonrası hastaların aspirin yada benzeri ilaçları kullanması gereklidir.
İlk birkaç gün 5 kg de fazla ağırlık kaldırılmamalıdır.
Çok miktarda su ve sulu gıdalar alınması tavsiye edilir
Banyo ilk birkaç gün için ertelenmelidir.

Olası komplikasyonlar (istenmeyen yan etkiler)
Anjioplasti sırasında %4-8 çeşitli yan etkilerle karşılaşılmaktadır. Bu yan etkilerden başlıcaları:

• Kateterin damar yerleştirildiği yerde kanama, iç kanama ve veya damarda balonlaşma olabilir.
• Anjiografide kullanılan maddelere bağlı alerjik reaksiyonlar ve böbrek yetmezliği.
• Aterosklerotik damarlar üzerinden pıhtıların kopup, daha ilerdeki damarları tıakyabilir.
• Anjioplasti sonrasında damarın tekrar tıkanması riski vardır. İşlem sonrası ender olmakla beraber olay başlangıcından kötü hale gelebilir. Bu tür durumlarda ek bazı işlemler hatta ameliyat gerekebilir.

Anjioplasti sonrasında aşağıdaki belirtileri gösteren hastalar hemen hastaneye başvurmaları gereklidir.

• Devam eden veya giderek kötüleşen bacak ağrısı
• Ateş
• Nefes almada güçlük
• Bacağın yada kolun renginin morarması ve soğuması
• Kanama, şişme, ağrı, his kaybı, ayakları hareket ettirememek

Sık sorulan sorular