Prof. Dr. Cüneyt Köksoy

Doppler Ultrasonografi: Renkli Doppler, Dubleks

Renkli Doppler ultrason nedir?

Renkli Doppler ultrason yada dubleks ultrason klasik ultrason ile Doppler sisteminin birlikte bulunduğu ultrason cihazlarıdır. Renkli Doppler ultrason kan akımının yönü ve hızı, damarların yapısı hakkında bilgi verir. Sistem beraberinde klasik siyah beyaz ultrasonuda içerdiği için, bir ultrasonun yapabildiği bütün incelemeler dahil, damarla hakkında fizyolojik ve anatomik bilgi edinilebilir. Bu sayede damarların çapı, diğer dokularla olan ilişkisi, damar duvarının yapısı ve akan kanın debisi ve hızı hakkında nesnel bilgi edinilebilir.

Klasik yada tıptaki adı ile B-mode ultrason tıpkı bir radar cihazı gibi dokulara ses dalgaları gönderir ve ses dalgaları dokuların yoğunluğuna göre geri yansır. Yansıyan bu ses dalgaları cihazın bilgisayarı tarafından iki boyutlu siyah ve beyaz hareketli görüntülere çevrilir.

Doppler ultrason ise hareket eden cisimlerden yansıyan ses dalgalarınından elde edilen bilgiye göre görüntü elde edilir. Hareket eden cisimler kan hücreleri olduğu için, akan kan hücrelerinin hızı ve yönü bilgisayar tarafından yine iki boyutlu, ancak kanın akış yönünen göre renklendirilmiş canlı görüntülere dönüştürülür.

Damarlar için renkli Doppler ultrason ultrason yapılıyor iken doktor bu her iki özelliğide kullanır. B mode ultrason damarların yapısı, Doppler ultrason ise damardan akan kanın yönü, hızı ve debisi hakkında bilgi verdiği için, dolaşım sisteminin incelenen bölgesi hakkında ayrıntılı bilgi edinilmiş olur.

Renkli Doppler ultrasonun kullanım alanları:

  • Karotis (Şahdamar) hastalıkları
  • Bacak damarlarının hastalıkları
  • Kol damarlarının hastalıkları
  • Derin ven trombozu,
  • Varis ve venöz yetmezlik
  • Anevrizmalar

Ultrason ülkemizde damar cerrahlarının bazıları ve radyologlar ve damar laboratuvarı teknisyenleri tarafından yapılmaktadır.

Genelde ultrason incelemesi ortalama 30 dakika sürer ve özel bir ilaç gerektirmez.

Hazırlık

Karında ultrason muayenesi yapılmadıkça özel bir hazırlık gerekmez. Eğer karındaki damarlar için ultrason planlanıyor ise ultrasonik ses dalgalarının barsak gazlarını geçemediği için bir gece önceden aç kalınması gerekir.

 

 

Nasıl yapılır?

İncelemeden önce size kısa bir bilgi verilip, muayene masasına uzanmanız istenir. Daha sonra inceleme yapılacak alan bir jel sürülür. Bu jel suda çözünen ve giysilerinize bulaştığında rahatlıkla yıkanarak temizlenebilirn, allerjik olmayan bir maddedir. Jel ultrason probu ile derinizin arasına hava girmesini engelleyerek daha iyi görüntü alınmasını sağlar. Daha sonra ultrason probu inceleme yapılan vücut bölgesi üzerinde ileri geri gezdirilirken, alınan görüntü değerlendirilir.Bu arada zaman zaman probe bastırılır ve bazen bacak elle biraz sıkılır. Bu damarlardaki akışı test etmek için kullanılan bir yöntemdir, belirgin bir rahatsızlık oluşturmaz. İşlem sırasında bazen akan kanın sesini cihazdan şiddetli sesler şeklinde duyabilirsiniz. Varis yada venöz yetmezlik için muayene çoğu kez ayakta yapılır. İşlem esnasında doktor elde edilen görüntüleri inceleyip, yorumlayarak bir sonuca ulaşır ve işlem bittiğinde size bir rapor verir.

Ultrason muayenesi sırasında ve sonrasında neler olabilir?

Ultrason muayenesi ağrısız hızlı ve kolaydır. İşlem sonrası yapmanız gerekenlerle ilgili özel bir tavsiye yoktur. İşlem ağrısız olduğu için günlük aktivitelerinize hemen geri dönebilirsiniz.

Yan etkiler?

Ultrason muayenesinin yan etkileri yok denecek kadar azdır

Ultrasonun yetersizlikleri nelerdir?

  • Derinde olan damarların değerlendirilmesi güçtür,
  • Küçük olan damarların görüntülenmesi büyüklerine göre daha zordur.
  • Damarda olan kireçlenmeler görünütüyü ve sonuçları etkileyebilir
  • Ultrason yorum gerektirdiği için, yapan kişinin deneyimine ve bilgisine göre sonuçla değişir.
© Copyright 2016 - Cüneyt KÖKSOY