Prof. Dr. Cüneyt Köksoy

Karotis Hastalığı İle İlgili Sık Sorulan Sorular

Başlıca iki tedavi şekli vardır. İlki darlığın balon yada stentle açılması, diğeri ise darlığın ameliyatla çıkarıltılması (Karotis endarterektomi) sidir.

Karotis hastalığının tedavisinde iki amaç vardır. Bunlardan ilki beyine pıhtı atmasının engellenmesi, diğeri ise şahdamarındaki ve tüm vücut damarlarındaki hastalığın yani aterosklerozun ilerlemesinin engellenmesidir. İlk amaç için kanı sulandıran aspirin, ticlopidin yada clopidogrel ilaçları kullanılır. Gerektiğinde pıhtılaşmayı engelleyici heparin yada warfarin türü ilaçlarda kullanılabilir.

İkinci amaç ise ateroskleroz risk faktörlerini ortadan kaldırmak yada kontrol altına almaktır.

Bunun için:

  • Sigaranın bırakılması
  • Hipertansiyonun tedavisi
  • Şeker hastalığının kontrol altına alınması
  • Yüksek kolesterolün tedavisi,
  • İdeal kiloda olmak,
  • Daha az doymuş yağ asiti içeren gıda tüketimi
  • Düzenli egzersiz,
  • Düzenli doktor kontrolü

Şahdamarı hastalığı hiçbir belirti vermeyebilir. Ancak bazen hastalık doktorun muayenesi sırasında fark edilebilir. Doktorun şikayetlerinizi dinlemesi, kaslarda güçsüzlük, görme alanı sorunları, konuşma güçlüklerini belirlemesi yanında dinleme aleti ile böynunuzda üfürüm duyması şahdamarı hastalına işaret eder.

Karotis hastalığını teşhis etmenin en kolay yolu renkli Doppler ultrasonografidir. Bu yöntem ağrısız, ucuz ve risksiz bir incelemedir. Ancak incelemenin güvenilirliği yapan kişinin deneyimine bağlıdır.

Diğer tanı yöntemleri ise bilgisayarlı tomografik anjiografi, manyetik rezonans anjiografi yada anjiografidir.

Damar sertliği yada ateroskleroz en sık şahdamarını tutara onu daraltır. Bu arada darlıkta çatlaklar yada düzensizlikler oluşur. Bu zemin genelde pıhtı ile kaplanır. İşte şah damarının iç yüzeyindeki pıhtı beyine atarak inmeye neden olabilir. Öte yandan damardaki darlığın ilerleyip, sonunda damarı tıkamasıda bir diğer inme nedenidir.

İnmenin %80 ni beyinde bir bölgeye giden kan akımının yetersizliğinden kaynaklanır. Bunun önemli bir bölümü kalp ile beyin arasındaki bir damardan yada kalpten beyine pıhtı atmasıdır. Kalp dışında en önemli neden Karotis (şahdamarı) hastalığıdır.

Hayır. İnme yukarda tarif edilen şikayetlerin kalıcı olması durumuna verilen isimdir. Bu belirtile bazen dakikalık yada saatlik olabilir ve sonrada ortadan kaybolabilir. Bu duruma gecici kansızlık atağı (TIA) adı verilir ve inmenin ön belirtisi olarak kabuld edilir.

Eğer sizde yada yakınlarınızda bu belirtiler oluşursa beklemeden hemen acil servise başvurmalısınız. Eğer belirtiler birkaç saat yada dakika içinde kaybolsa bile yine de doktora başvurmalısınız.

En yaygın belirtiler genellikle vücudun bir yarısındaki yüz, kollar ve bacaklarda felç yada güçsüzlüktür.

  • Vücudun bir yarısında yüz, kol ve bacaklarda ani uyuşukluk, güçsüzlük yada hareket ettirememe
  • Konuşmakta ve konuşulanları anlamakta ani güçlük
  • Tek yada iki gözde ani körlük yada görme sorunu,
  • Yürümekte, dengeyi kurmakta ani zorluk,
  • Ani şiddetli baş ağrısı

Belirtiler hasar gören beyin bölümüne, hasarın derecesine ve süresine bağlı olarak kişiden kişiye değişir. Örneğin bazen hiç başağrısı olmayabilir.

İnme beyinin kanlanmasının ani olarak durması sonucunda gelişen kalıcı felç ve bazen şuur kaybı ile karakterize bir hastalıktır. İnme daha çok damar tıkanıklıklarından kaynaklanmakla beraber, diğer önemli bir neden ise beyin kanamasıdır. İnme dünyada 3. en önemli ölüm nedenidir.

© Copyright 2016 - Cüneyt KÖKSOY