Prof. Dr. Cüneyt Köksoy

Variste Radyofrekans (RF) Yöntemi

Radyofrekans (RF) tedavisi nedir?

Yetmezlik yada içindeki kanı geri aşağı kaymasına yol açan toplardamarlar için yapılan başlıca tedavi yöntemi söz konusu toplardamarın tahrip yada yok edilmesidir. Bu amaçla kullanımda olan en klasik yöntem yetmezlikli safen toplardamarının ameliyatla çıkartılmasıdır. Ancak ameliyatın nispeten ağır bir girişim olmasından ötürü, hastaların daha kısa sürede normal hayata dönmelerini sağlayacak ve hastaya daha az sıkıntı oluşturarak yetmezlikli safen toplardamarının etkisiz hale getirilmesini sağlayacak olan yeni yöntemler son 5-6 yılda yaygın kullanılır hale gelmiştir. Bu yöntemler laser ve radyofrekansta olduğu gibi ya yüksek ısı ile damarı yakmakta (veya dağlamakta), yada skleroterapide olduğu gibi damarı içerden yapıştırarak tıkamaktadırlar.

Radyo frekansı, kısaca RF, 3 Hz ile 30 Ghz aralığındaki frekanslara verilen isimdir. Bu frekans aralığı, radyo dalgalarını oluşturmak ve yakalamak için kullanılan alternatif akım elektrik sinyallerinin frekansına karşılık gelir. Dokuya bu enerji ulaştırıldığında ısı oluşturur.

Radyofrekans yüksek frekanslı radyodalgalarını damarın içine yerleştirilmiş olan bir kateter yada kabloya göndererek damarın yüksek ısı ile içerden yakılması prensibine göre çalışır. Bu yöntemle damar ısınır, büzüşür ve sonuçta kapanır. Kapanmış olan damarın vücut tarafından yok edilmesi yıllar sürecek olan bir süreçtir.

Venöz yetmezlikte ya da variste radyofrekans nasıl etkili olur?

Geri akım (reflü) olan toplar damardaki bu sorunu çözmenin en yaygın yolu bu toplardamarların ortadan kaldırılarak kanın sağlıklı toplardamarlardan akmasını sağlamaktır. Bu amaç geleneksel olarak toplardamarın ameliyat ile çıkartılması ile yapılmaktadır. Radyofrekans ya da benzer bir şekilde etkili olan laser ile hastalıklı safen damarı ameliyata göre daha az rahatsızlık verici bir şekilde damar ortadan kaldırılır.

Radyofrekans tedavisi için hazırlık?

  • Tedaviden önceki gece bir sakinleştirici ilaç alabilirsiniz
  • İşlem öncesi bol su içebilirsiniz ama birkaç saat öncesinden itibaren gıda almayın,
  • Hastaneye birisinin sizi getirmesi ve götürmesi gereklidir. Kendiniz araç kullanamazsınız.
  • Varis çoraplarınızı yanınızda getirmeyi unutmayın,
  • Bacaklarınızda kıllar varsa, işlemden önce banyo yaparak temizleyin. Bunu yapmasanız bile işlemden hemen önce hastanede yapılacaktır.
  • Daha önceden kullanmakta olduğunuz ilaçlara bize danışarak devam edin

Radyofrekans nasıl yapılır?

Uygulama günübirlik yani o gün işlemin yapılıp, aynı gün hastanın evine gönderildiği bir şekilde genelde lokal veya bazen genel anestezi altında yapılır. Uygulama aşağıdaki aşamalarla yapılır.

Ultrasonografi ile yetmezlikli safen toplardamarının işaretlenmesi: Hasta ayakta iken hastaya bir kez daha ancak bu sefer tedaviyi planlama amacı ile venöz renkli Doppler ultrasonografi yapılır. Tedaviyi yapacak olan Doktor tarafından ile yapılan bu değerlendirme tedavinin mükemmeliyeti için gereklidir. Doppler ile varisler ve varise neden olan yetmezlikli damar değerlendirilip, özel bir kalem ile önem taşıyan anatomik noktalar işaretlenir. Bu sayede kateterin yerleştirilme ve ilerletilme noktaları, damardaki kıvrımlar, tedavi sırasında özellik arzeden alanlar belirlenip, işaretlenir. Bunun yanında işlem esnasında miniflebektomi yöntemi ile çıkarılması gereken varisli damarlar veya yetmezlikli perforanlar (kominikan=derin ve yüzeyel damarlar arasında bağlantı sağlayan toplar damarlar) işaretlenir. Çıkartılacak olan varislerin işaretlenmesi gözle yapılabileceği gibi, derinin altındaki varisler ve henüz dışardan görülmeyip, ameliyat yada girişim sırasında gözden kaçabilecek olan bütün varisler rahatlıkla görülüp işaretlenebilir. Bu yöntemle gözle görülmeyen damarlar rahatlıkla bulunup, çıkartılabilmekte ve böylece tedavi sonrası tekrar varis oluşumu önemli oranda azaltılabilmektedir. Girişim öncesi yapılan detaylı bir planlama başarının ve hasta memnuniyetinin altın anahtarıdır. Detaylı planlama ile gereksiz yada eksik işlem yapılması engellenebilmekte ve tedavi sonrası varisin nüks etmesi önemli oranda azaltılabilmektedir.

 


Kateterin yerleştirilmesi: Kateter lokal anestezi altında genelde diz hizasından safen toplardamarı içerisine ultrasonografi eşliğinde yerleştirilir. Kateterin ucu kasıkta yetmezlikli safen toplardamarının en üst bölümüne kadar ilerletildikten sonra ultrasonografi eşliğinde damar çevresine boylu boyunca ısı hasarını engellemek için tekrar lokal anestezi enjekte edilir. Tümesan anestezi adı verilen yöntem hem ısı hasarını engeller hem de damarın spazmına ve böylece işlemin daha rahat yapılmasına yardımcı olur.

Radyofrekans enerjisinin verilmesi: Ultrasonografi altında kateter ucunun uygun yerde olduğundan emin olunduğunda radyofrekans enerjisi verilmeye başlanır. Burada temel olarak damar içindeki ısı 85 0C ye çıkarılır. Bu ısıda damarı oluşturan dokular büzüştükleri için damar kapanır. Enerji veriliyorken bir taraftan da kateter yavaşça çekilir. Radyofrekans yönteminin yeni kateterlerinde her 7 cm için 20 saniye süre ile enerji verilerek kateter aşağı doğru çekilir. Bu sayede işlem 3-5 dakika sürer.

Damarın kapandığından emin olunması: İşlemin hemen sonrasında ultrasonografi ile venin kapandığından emin olunur. Eğer kapanmayan bölümler görülür ise kateter tekrar ilerletilip o bölüme işlem tekrarlanır.

Radyofrekans sonrası:

İşlemden sonra bacağa kompresyon bandajı sarılır veya varis çorapları giydirilir. Hastanın bacağında fazla bir ağrı olmaz ama yürürken uyluğun iç yüzünde çekilme tarzı bir ağrı hissedebilir. Genelde işlemi takiben o gün hastanın yürümesi arzu edilir. Hastaların o gün ve izleyen günlerde en az 30 dk yürümeleri ve uzun süre ayakta yada oturarak durmamaları istenir. Çoğu hasta işine ertesi gün dönebilirler. Hastanın ertesi günlerde de yürümesi teşvik edilerek 3 gün sonra kontrole çağrılır. Kontrolde ultrasonografi ile değerlendirerek damarın kapalı olduğundan ve başka bir sorun olmadığından emin olunur. Hastanın varis çoraplarını işlemden sonra birkaç hafta daha giymesi önerilir ve işlem sonrası 1, 3 ve 12 aylarda bir kez daha kontrol edilir.

Radyofrekans tedavisinden sonra ne yapmalıyım?

  • Bacağınızda hafif ağrı, hassasiyet ve ilk gün hafif sulu bir sızıntı olabilir.
  • Bacağınızdaki sargılar yada varis çorabı uyku dahil 48 saat kalsın
  • Sonra bir yada iki hafta gündüzleri varis çorabı kullanın
  • Günlük hayatınıza olabildiğince erken dönün
  • En az 3-7 gün aşırı egzersiz yapmayın
  • İlk bir hafta günde en az 30 dakika yürüyün

Radyofrekans yönteminin avantajları:

  • Şikayetleri ortadan kaldırır,
  • Hastaların %90 ı normal yaşamına 24 saat içinde dönebilir
  • Günübirlik tarzda yapılabilir
  • Minimal iz kalacak şekilde en iyi kozmetik sonuçlar elde edilir.
  • Lasere göre işlem sonrası daha az morarma ve ağrı oluşur
  • Hastaların %98 i bir arkadaşına bu yöntemi tavsiye eder

Radyofrekans yönteminin yan etkileri

Yan etkileri az olmakla beraber morarma, şişme, hafif ağrı ve gerginlik olabilir. Bunların çoğu birkaç haftada kaybolur.

Çok nadir görülmesine rağmen potansiyel yan etkileri şunlardır:

  • Damarın yırtılması
  • Damar içinde pıhtı
  • Akciğere pıhtı atması
  • Flebit
  • Enfeksiyon
  • Deri altında kan birikmesi
  • Deride uyuşukluk
  • Deride yanık
© Copyright 2016 - Cüneyt KÖKSOY